حمام شاه مشهد کجاست؟

حمام شاه مشهد کجاست؟
محال است که در ایران زندگی کنید و مشهد را برای مقصد سفر تابستانه ی خود انتخاب نکنید! این شهر زیبا، یکی از تاریخی ترین و قدیمی ترین شهرهای ایران عزیزمان است. مشهد، یک مقصد زیارتی و در عین حال تفریحی به حساب می آید. این شهر هم چنین سرشار از جاذبه های تاریخی ارزشمند و خارق العاده است. یکی از این جاذبه ها، حمام شاه مشهد است که در ادامه این متن به معرفی آن می پردازیم.

حمام شاه مشهد؛ موزه یا حمام؟
موزه یا حمام شاه مشهد

مشهد مقدس از زمان های گذشته دارای حمام های بسیار زیادی بوده است. علاوه بر اهالی خود شهر، زائران و مجاوران حرم امام رضا (ع) نیز از این حمام ها استفاده می کردند. یکی از این حمام ها، حمام مهدی قلی بیک، معروف به حمام شاه مشهد است.
حمام شاه مشهد در نزدیکی بازار بزرگ مشهد و نزدیک به حرم قرار دارد. حمام مهدی قلی بیک، در زمان صفویه در مشهد ساخته شد و تا کنون پابرجا است. این حمام چند سالی است که با تغییر کاربری به موزه مردم شناسی تبدیل شده است.

حمام شاه مشهد؛ نماد تاریخ در دل شهر!

فضای داخلی حمام شاه مشهدهمان طور که اشاره کردیم، مشهد یکی از تاریخی ترین شهرهای ایران است. بناها و جاذبه های تاریخی و باستانی این شهر، در قدیم بسیار بیشتر از زمان حال بوده است. با گذشت زمان، بسیاری از این بناها در طرح های گسترش و نوسازی مشهد مقدس از بین رفتند.
خوشبختانه، حمام شاه مشهد از دست طرح های تخریب و نوسازی جان سالم به در برده است. این حمام زیبا در تاریخ 5 اردیبهشت ماه 1356، با شماره ثبت 1374 به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید.

حمام مهدی قلی بیک؛ از دیرباز تا کنون!

حمام مهدی قلی بیک

مهدی قلی بیک جانی قربانی، از بازماندگان خانواده امیر ارغوان آقای اویرات و از امرای ترک خراسان بود. او در سال 1027 هجری قمری، دستور ساخت حمام مهدی قلی بیک را صادر کرد. مهدی قلی بیک، این حمام را وقف ساحت مقدس امام رضا (ع) کرد.
حمام شاه مشهد دارای یک قنات است که مازاد آب آن به مسجد گوهرشاد می رسد. هم چنین از آب این قنات برای آب یاری زمین های زراعی خارج از شهر استفاده می شود. این حمام به دلیل نزدیکی با حرم امام رضا (ع) و هم جواری با بنای تاریخی مسجد شاه (مقبره امیر ملک شاه)، دارای نام های گوناگونی بوده است. از جمله این نام ها می توان به حمام شاه و حمام رضوی اشاره کرد.

حمام شاه مشهد؛ تجلی هنر معماری ایرانی!

هنر معماری ایرانی در حمام شاه مشهد

حمام مهدی قلی بیک، یکی از بزرگ ترین حمام های ایران و نشان دهنده ی ساختار حمام های قدیمی است. سازه اصلی این ساختمان از جنس آجر است. از دیگر مصالح به کار رفته در این حمام، می توان به آهک، ساروج، سنگ، شیشه، فلز و کاشی اشاره کرد.
حمام شاه مشهد دارای بخش های مختلف است که در ادامه این متن به معرفی آن ها می پردازیم.

سربینه

سربینه

سربینه حمام، مزین به نقاشی ها و کاشی های ریز رنگی است. این قسمت دارای ساروج بری ها و گچ بری های متعدد و لایه لایه است. قدیمی ترین لایه این اثر مربوط به دوره صفویه و جدیدترین لایه، مربوط به اواخر دوره قاجار است. در معماری سربینه حمام شاه مشهد، قوس هایی از نوع پنج و هفت شاخ بزی به کار رفته است. این دسته از قوس ها، پرکاربردترین قوس ها در معماری ایرانی هستند.
سربینه دارای چهار صفه است. در زمان قدیم، سه صفه به تعویض لباس و قرار دادن البسه عامه مردم اختصاص داشت. صفه چهارم نیز به عنوان شاه نشین، ویژه اشراف و بزرگان مورد استفاده قرار می گرفت.

هشتی یا میان در

بعد از سربینه، شاهد یک فضا به نام هشتی یا میان در هستیم. میا ن در، اتصال دهنده ی فضای سربینه و گرم خانه است. در وسط هشتی، یک حوض کوچک و زیبا قرار دارد. در گذشته، افراد پس از بیرون آمدن از گرم خانه، پای خود را در این حوض می شستند و بعد وارد سربینه می شدند.

گرم خانه

گرم خانه

گرم خانه، محل اصلی شست وشوی تن و استحمام است. آب این قسمت از حمام، ابتدا از یک قنات و بعدها از چاه موجود در سربینه تامین می شد. در ضلع شمالی این قسمت، فضایی کوچک به نام نظافت خانه وجود دارد. نظافت خانه یا نوره کش خانه، در قدیم محلی برای از بین بردن موهای زائد بوده است.
فضای گرم خانه، مربع شکل است و دارای 4 ستون در وسط است. در واقع، پوشش گنبدی شکل سقف، روی همین ستون ها واقع شده است. در اطراف گرم خانه، 3 غرفه وجود دارد که در قدیم برای نشستن و استحمام مورد استفاده قرار می گرفته است.

چاله حوض

چاله حوض یا استخر آب، برای شنا و آب تنی افراد بعد از استحمام مورد استفاده قرار می گرفته است. چاله حوض حمام شاه مشهد، در مقایسه با چاله حوض های مشابه در زمان صفویه، ابعاد بزرگ تری دارد.
این قسمت از حمام، بسیار با ظرافت و در عین حال ساده ساخته شده است. تناسب های رعایت شده در ساخت این بخش، اوج شکوه و اصالت معماری ایرانی و اسلامی را به رخ جهانیان می کشد!

تون یا گلخن

تون یا گلخن

فضای تون، به گلخن یا آتش خانه نیز معروف است که در پشت خزینه واقع است. گلخن، محلی برای برافروختن آتش و تامین انرژی گرمایی حمام است.
سوخت حمام شامل هیزم، خار و خاشاک و فضولات حیوانی بود. این سوخت توسط تون تاب (مسئول تامین سوخت و گرمایش) درون کوره ی تون که زیر تیان ها قرار داشت، گذاشته می شد. پس از آن، تون تاب آتش روشن می کرد. دود و گرمای ناشی از سوختن هیزم، توسط انشعاباتی به نام گربه رو به بیرون منتقل می شد.

درباره انشعابات گربه رو

این انشعابات، کانال های باریکی بودند که از تون شروع می شدند و تا سربینه ادامه داشتند. انشعابات گربه رو، به صورت مارپیچ در کف گرم خانه قرار داشتند و به تعدادی دودکش در دیوارهای سربینه ختم می شدند. این انشعابات باعث گرم شدن کف و دیوارهای حمام می شدند.

به سمت حمام مهدی قلی خان!

نقشه راه حمام مهدی قلی خان

همان طور که اشاره کردیم، این حمام خارق العاده و زیبا در پایتخت معنوی ایران یعنی شهر مشهد مقدس قرار دارد. بنابراین برای رسیدن به این مکان تاریخی، ابتدا باید خود را به مشهد مقدس برسانید.
برای رسیدن از تهران به مشهد، شما باید نزدیک به 900 کیلومتر را طی کنید. اگر در مسیر توقف نکنید و با سرعت استاندارد حرکت کنید، می توانید بعد از 9 ساعت و 36 دقیقه خود را به این شهر دیدنی و زیبا برسانید.

کافه رنت؛ تامین کننده آرامش و آسایش شما!

همه ما برای طی کردن مسیرهای طولانی و پرپیچ وخم، نیاز به یک ماشین ایمن و راحت داریم. کافه رنت یک شرکت معتبر در زمینه اجاره خودروهای داخلی و خارجی ، با بیش از 10 سال سابقه موفق در این زمینه است. شما می توانید با مراجعه به سایت این شرکت یا با مراجعه حضوری، ماشین مناسب خود را در کم ترین زمان و با بهترین قیمت اجاره کنید.

دیدگاه شما

فرمول: 38 + 5
whatsapp robot cafeerent whatsapp robot cafeerent
02149934